ورودي اعضا
نام كاربري

رمز عبور

من را به خاطر بسپار
فراموش كردن رمز
ثبت نام نكرده ايد؟ ثبت نام
ساعت - تقويم
حدیث روز


ارتباط با ما




آموزش تلفیقی PDF(فقط براي متون انگليسي) چاپ پست الكترونيكي

آثار و نتایج آموزش تلفیقی دانش آموزان ناشنوا

تذکر: مقصود از دانش آموزان ناشنوا در این مقاله دانش آموزان با ناشنوائی جدّی (Sever) و یا عمیق (Profound) است و دانش آموزان نیمه شنوا با ناشنوائی خفیف (mild) و یا معتدل(Moderate)در این مقاله مورد نظر نیستند.*

اشاره را از من مگیر تکلم و لبخوانی را به من بیاموز 

این شعاری بود که بمناسبت برگزاری سمینار بررسی روشهای موثر آموزش کودکان و بزرگسالان ناشنوا در روزهای 8 و 9 اردیبهشت سال 1375 در آمفی تئاتر دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی مطرح شده بود و هدف آن سازش بین دو دیدگاه و عملکرد مختلف سازمان بهزیستی و سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور درباره آموزش اطفال ناشنوا بود.

اختلاف نظر و عملکرد این بود که سازمان بهزیستی کشور موافق با زبان اشاره بود و در موسسات پیش دبستانی خود اطفال را با استفاده از زبان اشاره آموزش میداد و سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور طرفدار روش شفاهی یا گفتاری (Oral method) در آموزش اطفال ناشنوا بود و استفاده از اشاره را در آموزش مخل و مضر به هدف آموزش گفتار میدانست و استفاده از اشاره را در محیط آموزشی ممنوع اعلام داشته بود.

ارتباط کامل

هرچند در سمینار مذکور که با دعوت و حضور خانم کاپنین و خانم کوئینن به ترتیب رئیس و دبیرکل وقت فدراسیون جهانی ناشنوایان تشکیل شده بود فلسفه ارتباط کامل(Total communication) در آموزش اطفال ناشنوا مورد تائید قرار گرفت و بنظر میرسید با قبول این نظر اختلاف بین دو سازمان مرتفع شود ولی نفوذ و تعصب طرفداران روش شفاهی در سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور مانع پذیرش روش ارتباط کلی در این سازمان گردید.

نظام آموزش تلفیقی 

در سال 1376 فکر آموزش تلفیقی دانش آموزان دارای معلولیت از طرف سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور به عنوان یک نوآوری مطرح گردید. البته نظام آموزش تلفیقی هم که ترجمه نظام آموزش فراگیر(Inclusive education system)است مانند روش شفاهی آموزش و یا ارتباط کامل نظری وارداتی است که بموجب آن آموزش دانش آموزان دارای معلولیت بجای موسسات آموزشی خاص به کلاسها و مدارس عادی محول میگردد.

نکته جالب اینکه فکر نظام آموزش تلفیقی که هدف آشکار آن تعطیل موسسات آموزشی خاص اطفال دارای معلولیت است از طرف سازمانی مطرح شد که بموجب مقررات تاسیسی خود اصلاً برای بهبود وضع موسسات آموزش خاص اطفال معلول و ارتقاء کیفیت آموزش در این موسسات بوجود آمده بود.

تعارض نظام آموزش تلفیقی دانش آموزان ناشنوا با اسناد معتبر بین المللی

سالهای 1381 تا 1385 سالهای تقابل با طرح نظام آموزش تلفیقی در مورد دانش آموزان ناشنوا بود.

در آن سالها نامه های مستدلی با امضای من به عنوان یک علاقمند و نیز با امضای رئیس کانون ناشنوایان ایران برای مقامات درجه اول آموزش و پرورش کشور ارسال شد و برای آگاه سازی جامعه ناشنوا این نامه ها و مستندات آن از شماره 1 فصلنامه زمستان 1381 صدای ناشنوا تا شماره 14 آن درج گردید...

دلایل عمده این تقابل نظریات مراجع معتبر بین المللی به شرح زیر بود :

"طرز فکر قدیمی که استفاده از زبان اشاره مانع یادگیری زبان گفتاری و نوشتاری است دیگر اعتباری ندارد."

مستخرجه از سند رسمی یونسکو تحت عنوان مشاوره درباره نظریات مختلف در آموزش ناشنواها چاپ پاریس سال 1985

* * * * * *

"با لحاظ نیازهای ارتباطی خاص اشخاص ناشنوا آموزش آنان میتواند در مدارس این قبیل اشخاص و یا کلاسها و واحدهای ویژه در مدارس عادی به نحومناسب تری تامین شود..."

بند 9 از قاعده 6 قطعنامه 20 دسامبر 1993 مجمع عموی سازمان ملل متحد تحت عنوان قواعد استاندارد برابرسازی فرصت ها برای اشخاص دارای معلولیت.

* * * * * *

"سیاستهای آموزشی باید اختلافات فردی و وضعیت ها را کاملاً در نظر بگیرد مثلاً اهمیت زبان اشاره به عنوان وسیله ارتباطی ناشنواها باید مورد شناسائی قرار گیرد و پیش بینی های لازم بشود تا بطور مطمئنی همه ناشنواها به آموزش زبان اشاره ملّی خود دسترسی داشته باشند.

با لحاظ نیازهای ارتباطی اشخاص ناشنوا و ناشنوا/نابینا آموزش آنها در مدارس ویژه یا در کلاسها و واحدهای ویژه در مدارس عادی میتواند مناسب تر باشد."

بند 21 از سند رسمی یونسکو تحت عنوان بیانیه کنفرانس ژوئن 1994 سالامانکا – اسپانیا

بطوری که ملاحظه میشود بنابر اظهارنظر مشاوران یونسکو و قطعنامه مصوب مجمع عمومی سازمان ملل متحد و بیانیه کنفرانس جهانی کارشناسان برگزار شده توسط یونسکو.

اولاً – این عقیده که استفاده از زبان اشاره مانع یاد گیری زبان گفتاری میباشد قدیمی و مردود اعلام شده است.

ثانیاً – استفاده از زبان اشاره در آموزش ناشنواها لازم دانسته شده است.

ثالثاً – در عین قبول آموزش فراگیر (تلفیقی) برای دانش آموزان معلول بطور کلی در مورد اطفال ناشنوا استثنائاً آموزش در مدارس مخصوص و یا کلاسها و واحدهای مخصوص ناشنواها در مدارس عادی مناسب تر شناخته شده است.

سیاست و عملکرد سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور

سیاست و عملکرد سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور در قبال ایرادات فوق به شرح زیر بود:

گفته میشد نظام آموزش تلفیقی در چند استان بطور آزمایش اجرا میشود و نیز گفته میشد که آموزش دانش آموزان ناشنوا در کلاسهای مختلط مدارس عادی اجباری نیست و اولیاء برای آموزش اطفال ناشنوای خود بین مدارس مخصوص ناشنواها و مدارس عادی حق انتخاب دارند. امّا سیاست تبلیغاتی که تعقیب میشد این بود که اطفال ناشنوا در مدارس مخصوص ناشنواها زبان اشاره یاد میگیرند ولی در مدارس عادی میتوانند زبان گفتاری را یاد بگیرند.

در اینخصوص فیلمی هم به نام "کمکم کن" تهیه شد و با این تبلیغات اولیاء اطفال ناشنوا در پی آرزوی سخن گوئی فرزندان ناشنوای خود به مدارس عادی روی آوردند و از تعداد دانش آموزان مدارس مخصوص ناشنواها (حتی در نقاطی که خارج از استانهای معین برای اجرای آزمایشی آموزش تلفیقی بود) سال به سال کمتر شد تا کار به تعطیل این قبیل مدارس کشید...

اجرای ناقص آموزش فراگیر (تلفیقی) ناشنواها در کشورما

تا آنجا که معلوم است کشورهای پیشگام در آموزش دانش آموزان ناشنوا و شنوا در کلاسهای مختلط و بطور کلی کشورهائی که آموزش فراگیر را در مورد دانش آموزان ناشنوا اجرا میکنند اصولاً و عملاً زبان اشاره را هم به عنوان زبان آموزش و وسیله ارتباطی با دانش آموزان ناشنوا پذیرفته اند و در آموزش ناشنواها در کلاسهای مختلط از هر دو زبان گفتاری و زبان اشاره بطور همزمان استفاده میشود و در بند 6 قاعده 4 قعطنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد هم تحت عنوان برابرسازی فرصت ها برای اشخاص دارای معلولیت خدمات مترجمی زبان اشاره را در مدارس مقرر داشته و اضافه براین کنوانسیون حقوق اشخاص دارای معلولیت در بندهای b و c قسمت 3 و نیز قسمت 4 ماده 24 درباره آموزش استفاده از زبان اشاره را از جمله حقوق پایه دانش آموزان ناشنوا شناخته است.

باوجود سوابق مذکور سازمان آموزش و پرورش استثنائی کشور در اجرای تعصب آمیز روش شفاهی آموزش از شناسائی زبان اشاره و تامین خدمات مترجمی زبان اشاره برای آموزش دانش آموزان ناشنوا در کلاسهای مختلط خودداری کرد و دانش آموزان ناشنوا بدون کمک لازم برای درک مطالب در کلاس درس در شرایط عذاب دهنده قرار گرفتند...

ناشنواهای محصول آموزش تلفیقی

 بقرار اطلاع در آزمونهای اخیر ورودی به دانشگاه در حوزه خاص داوطلبان دارای معلولیت اغلب ناشنواهای شرکت کننده در آزمون که محصول آموزش تلفیقی در مدارس عادی بوده اند زبان اشاره را نمیدانسته اند و باید هم چنین بوده باشد زیرا مطابق یافته های مسلم آماری بین 95 تا 96 درصد اطفال ناشنوا در سطح جهان پدر و مادر شنوا دارند و فقط بین 4 تا 5 درصد اطفال ناشنوا که پدر و مادرشان ناشنوا هستند زبان اشاره را از پدر و مادر ناشنوای خود یاد میگیرند.

قبل از آموزش تلفیقی آن 95 تا 96 درصد اطفال ناشنوا که پدر و مادرشان شنوا بودند و زبان اشاره را نمیدانستند در مدارس مخصوص یا کلاسهای مخصوص ناشنواها زبان اشاره را از آن 4 تا 5 درصد دانش آموز با پدر و مادر ناشنوا یاد میگرفتند زیرا گرچه بنابر روش شفاهی یا گفتاری آموزش در مدارس و کلاسهای مخصوص ناشنواها از لحاظ رسمی و نظری استفاده از اشاره ممنوع بود امّا در عمل این مدارس و کلاسهای مخصوص محل آموزش زبان اشاره بوسیله دانش آموزان با پدر و مادر ناشنوا به دانش آموزان با پدر و مادر شنوا بود بطوری که من شخصاً در مناسبت های مختلف شاهد و ناظر رواج استفاده از زبان اشاره و سرعت و کارآئی و زیبائی آن در موسسات آموزشی نوه هایم بوده ام...

ولی حال بطوری که معلوم میشود یا این نظام آموزش تلفیقی ناقص از نظر عدم استفاده از زبان اشاره دانش آموزان ناشنوای محصول این نظام زبان اشاره را نمیدانند و نمی فهمند یعنی گرفتار ناتوانی مطلق در ارتباط دستی با ناشنواهای دیگر هستند.

نتایج

آثار آموزش تلفیقی دانش آموزان ناشنوا بطور خلاصه بقرار زیر است:

1- همانطور که بیش بینی میشد قرار دادن دانش آموز ناشنوا در کلاس شنواها به جهت ناتوانی در شنیدن صدا در کلاس کمکی برای یادگیری زبان گفتاری دانش آموز ناشنوا نیست و برخلاف آنچه تبلیغ میشد زبان گفتاری دانش آموزان آموزش تلفیقی همانند زبان گفتاری دانش آموزان مدارس خاص ناشنواها غیرواضح و غیر قابل فهم است.

2- چون در آموزش تلفیقی کشور ما آموزش زبان اشاره و استفاده از آن جائی ندارد 95 تا 96 درصد دانش آموزان تلفیقی با پدر و مادر شنوا از یادگیری سهل و بدون هزینه زبان اشاره در مدارس مخصوص ناشنواها محروم میشوند و در نتیجه برخلاف شعاری که اوّلین عنوان فرعی این مقاله است و خواست آموزش دوزبانی را مطرح کرده است حاصل آموزش تلفیقی دانش آموزان ناشنوا بجای دو زبانی بی زبانی میباشد که نتیجه آن توسعه و تشدید انزوا تا حد جدائی و عدم امکان ارتباط دانش آموزان ناشنوا با ناشنواهای دیگر است.

3- حضور دانش آموز ناشنوا در کلاس درس شنواها بدون ترجمه دروس با زبان اشاره قرار دادن دانش آموز ناشنوا در شرایط نابرابر رنج آوری است که نتیجه آن ترک تحصیل و یا افسردگی و بیماری روحی دانش آموز ناشنوا است.

پیشنهاد

نظر به آثار سوء و منفی فوق در آموزش تلفیقی دانش آموزان ناشنوا و نظر به اینکه برای قابل استفاده کردن کلاس دانش آموزان شنوا برای دانش آموز ناشنوا هم 95 درصد دانش آموزان ناشنوا باید طبق برنامه جداگانه قبلی زبان اشاره را یاد بگیرند و هم دروس معلم برای دانش آموز ناشنوا به زبان اشاره ترجمه شود که هم تهیه و اجرای برنامه آموزش زبان اشاره به این دانش آموزان کار سنگین و هزینه بر و وقت گیری است (در حالی که این آموزش در مدارس مخصوص ناشنواها خودبخودی و بدون هزینه بود) و هم تامین  خدمات مترجمی زبان اشاره (که از لوازم اساسی آموزش فراگیر داشن آموزان ناشنوا است) برای همه دروس و همه دانش آموزان ناشنوا در همه کلاسهای مختلط سراسر کشور هدفی پر هزینه و غیرقابل دسترسی در مدت زمان کوتاه و قابل قبول است لذا باید پذیرفت که آموزش تلفیقی دانش آموزان ناشنوا یک اشتباه بوده است و هم از نظر مالی و هم از نظر مدیریت و هم از نظر ارتقاء کیفیت آموزش ناشنواها و حل مشکلات ارتباطی آنها مصلحت در قبول و اجرای این نظر مجمع عمومی سازمان ملل متحد و کنفرانس سالامانکای اسپانیا است که آموزش دانش آموزان ناشنوا در مدارس مخصوص ناشنواها و یا کلاسها و واحدهای مخصوص آنان در مدارس عادی مناسب تر میباشد.

هرگاه در آثار سوء آموزش تلفیقی دانش آموزان ناشنوا تردیدی باشد میتوان با یک تحقیق و ارزیابی بیطرفانه به نتایج فوق رسید و تردید را مرتفع نمود و البته همانطور که به شرح تذکر فوق این مقاله اختصاصاً راجع به دانش آموزان ناشنوا است در تحقیق و ارزیابی بیطرفانه هم باید منحصراً دانش آموزان ناشنوا مورد نظر باشند و نه دانش آموزان نیمه شنوا.

                                            خسرو گیتی

                                            ۱۳۸۹/۴/۲۷

* برای اطلاع بیشتر از این طبقه بندی ناشنوائی رجوع شود به صفحه 29 کتاب Choices in Deafness چاپ دوّم سال 1996

< قبل   بعد >
ورودي به پنل ايميل
آدرس ايميل:
پسورد ايميل:

تنظيم مرورگر
صفحه را خانه كنيد
خانه اصلي كنيد
چاپ اين صفحه
سایت های مرتبط

 

 

فدراسيون جهاني ناشنوايان در فنلاند

كانون ناشنوايان ايران

كانون ناشنوايان كرج

كانون ناشنوايان قم

كانون ناشنوايان مازنداران

كانون ناشنوايان خراسان رضوي

كانون ناشنوايان گلستان

كانون ناشنوايان رشت

كانون ناشنوايان آذربايجان شرقي

كانون ناشنوايان آذربايجان غربي

 كانون ناشنوايان اصفهان

كانون ناشنوايان زاهدان  

كانون ناشنوايان كردستان

كانون ناشنوايان شيراز

كانون ناشنوايان كرمانشاه

 كانون ناشنوايان دزفول

 كانون ناشنوايان سبزوار

كانون ناشنوايان مراغه

كانون ناشنوايان تاكستان 

كانون ناشنوايان ماكو 

 وب سایت ناشنوایان استان یزد

شوراي جوانان كانون ناشنوايان ايران

شوراي جوانان كانون ناشنوايان مشهد

شوراي جوانان انجمن ناشنوايان كرج 

انجمن مهرسخن 

انجمن خانواده ناشنوايان ايران

انجمن خانواده ناشنوايان بابلسر

زبان